روغن بلسان / دهن بلسان دهن بلسان : بهترين آن خوشبوى تازهء قوى الرايحه خالى از حموضت سرخرنگ صافى با اندك غلظت و چسبندگى كه زود در آب منحل گردد و قوام آب را مانند شير گرداند و شير را منجمد سازد و در آب ته‌نشين نشود . و چون به پشمى آلوده به آب بشويند ، اثرى از آن در پشم نماند و در چشيدن ، زبان را بگزد با اندك قبضى و هرچه در آن اين آثار نباشد مغشوش است . و خوب آن را قوت تا چهل سال باقى مىماند . مزاج آن : در سوم گرم و خشك با قوت ترياقيه و مانند ترياقات است در مركبات و مقاوم سموم بارده مانند عقرب و ساير هوام و خانق النّمر و ساير سموم را . و امراض باردهء عصبانيهء دماغيه مانند فالج و لقوه و صرع و دوار و رعشه و استرخا و كزاز و اوجاع مفاصل و عرق النَسا و نقرس و صداع و كرى و ظلمت بصر و بياض و سبل و غشاوه و حدّت بصر و نزول آب و قروح سر و اوجاع حلق و اسنان و ضيق النفس و ربو و سعال و انتصاب نفس و قروح ريه و ضعف معده و كبد و طحال و گرده و مثانه و حرقة البول و عسر و سلس آن و ريزانيدن حصات و استرخاى قضيب و امراض مقعده و رحم و اوجاع آن و اخراج جنين و مشيمه و ادرار حيض و نشف رطوبات و اعانت بر حمل و پاك كردن جراحات از چرك و تليين صلابات و تحليل مواد بارده شرباً و طلاءً و تدهيناً و اكتحالًا و قطوراً و فرزجتاً ؛ مفرداً و مركباً نافع ، مثلًا حمول آن با موم و روغن گل ، مخرج مشيمه و جنين است ، و با دهن زنبق برداشتن و فتيلهء آلودهء بدان در بينى گذاشتن جهت رفع سكته و اصحاب جمود ، و قطور يك دانگ و نصف آن با طبيخ زوفا به قدر يك اسكرجه ، ناشتا جهت سعال و اوجاع سينه ، و آشاميدن نيم مثقال آن با شير تازه دوشيده جهت رفع سميت و اذيت خانق النّمر و نهش هوام سمى و با ايرسا جهت اخراج شوك و استخوان . و مقدار شربت آن : تا نيم مثقال . و بدل آن : يك وزن و نيم و تا دو وزن آن روغن زيتون كهنه يا روغن رازقى يا روغن ترب كه در آن حب و عود بلسان جوشانيده باشند . صنعت آن : اخذ خالص اصلى آن ، آن است كه در حين بودن آفتاب در سرطان ، نزد طلوع شعرى يمانيه ، تنهء درخت آن را تيغ ها زده آنچه از آن تراوش كند جمع نمايند . ابن بيطار و بغدادى نوشته‌اند كه در سالى مقدار پنجاه رطل به عمل مىآيد به نيم وزن آن نقره